Nowe Kryteria

Ukazał się Zeszyt 1/2008 Nowych Kryteriów.

Z przyjemnością informujemy, że ukazał się Zeszyt 1/2008 Nowych Kryteriów,
poświęcony przede wszystkim trudnym relacjom historii i polityki.

Dopiero od kilku lat przekonujemy się w Polsce na nowo, jak istotną rolę w polityce odgrywa historia. Renesans przeżywa zapomniane nieco w latach 90. pojęcie tożsamości, odnoszone dziś bez wahania do całych zbiorowości narodowych czy politycznych wspólnot. Okazuje się, że nie tylko kwestie gospodarcze winny zaprzątać głowy polityków, a o sile państw na arenie międzynarodowej nie decyduje wyłącznie ich ekonomiczny potencjał. Pytanie o kulturową tożsamość narodu i o wyznawane wspólnie wartości, które nie pozostają bez znaczenia dla współczesnych politycznych decyzji, skłania do spojrzenia wstecz ku korzeniom, z których wyrastamy.

Tomasz Merta, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jeden z autorów projektu polskiej polityki historycznej, wspomina, że inspiracją dla jego przemyśleń była nieumiejętność należytego wykorzystania przez Polskę tradycji „Solidarności”. Zdjęcie z naszej okładki, przedstawiające wejście do słynnej sali BHP a wykonane w sierpniu 2007 r., ma dwuznaczną wymowę. Zrobiono przecież naprawdę dużo: świetna wystawa Drogi do wolności prezentująca dziedzictwo Sierpnia została po prostu przeniesiona w inne miejsce i rozbudowana, z powodzeniem działają IPN i Muzeum Powstania Warszawskiego, powołano do życia Muzeum Historii Polski, polskie rozumienie historii jest coraz silniej obecne zagranicą. Z drugiej strony: 18 lat po przełomie powstaje dopiero projekt Centrum Solidarności a zagraniczni turyści wobec braku odpowiedniej informacji nie mają szansy trafić w nowe miejsce ekspozycji i pozostaje im smutny widok sali BHP, nie uporaliśmy się wciąż z naszą najnowszą historią, nie wykorzystujemy potencjału tkwiącego choćby w tradycji politycznej I RP, nie potrafimy do naszych interpretacji przekonać Niemców i Rosjan, ścisłe zespolenie polityki i historii niepokoi zaś tych, którzy obawiają się uproszczeń i instrumentalnego traktowania wyników badań historiograficznych. Droga do wolności, która najwyraźniej nieuchronnie prowadzi przez historię, wciąż wymaga odgruzowania.

W pierwszym zeszycie Nowych Kryteriów o skomplikowanych relacjach między historią a polityką rozmawiamy z Tomaszem Mertą i prof. Wojciechem Roszkowskim. Nad propozycją polskiej polityki historycznej pochylają się Tomasz Stefanek i Szymon Brzeziński. Temu ostatniemu zagadnieniu poświęcony jest również ciekawy, choć z pewnością kontrowersyjny, artykuł dr Adama Wielomskiego. W serii tekstów przyglądamy się także, jak z problemem niebezpiecznych związków między polityką a historią radzą sobie inni, a na pytanie o europejską tożsamość historyczną odpowiedzi poszukuje Piotr Szlagowski. Jednoznaczne rozwiązanie kwestii lustracji poprzez otwarcie archiwów proponuje prof. Marek Jan Chodakiewicz. W dziale Varia wszystkim amatorom humoru w stylu Terry’ego Pratchett’a polecamy fragmenty wspomnień z pobytu w Indiach autorstwa młodego scenarzysty Kacpra Szymańskiego.

Pełni nadziei na przychylne przyjęcie zapraszamy do lektury!